Παυλοπέτρι, η βυθισμένη πόλη

Απέναντι από το νησί, ανάμεσα στο νησάκι Παυλοπέτρι, μια μικρότερη βραχονησίδα και την ακτή της Πούντας, ο βυθός κρύβει τα ερείπια μιας προϊστορικής πόλης. Η ζωή εδώ ξεκίνησε στην Τελική Νεολιθική εποχή, πριν από περίπου 5.000 με 6.000 χρόνια, και συνεχίστηκε ως το τέλος της Εποχής του Χαλκού.

Τι σώζεται

Η πόλη απλώνεται σε περίπου 50 στρέμματα. Στον βυθό διακρίνονται οι κατόψεις σπιτιών με πολλά δωμάτια, αυλές και δρόμοι πλάτους περίπου πέντε μέτρων, καθώς και περίπου 40 κιβωτιόσχημοι τάφοι, ανάμεσα ή και κάτω από τα σπίτια. Σώζονται μόνο τα πέτρινα θεμέλια· οι τοίχοι από πάνω ήταν από πλίνθους και χάθηκαν.

Στην ακτή της Πούντας υπάρχει και νεκροταφείο με τουλάχιστον 60 τάφους σκαμμένους στον βράχο, μερικοί πια κάτω από το νερό. Ένα αρχαίο κανάλι, πιθανότατα της ρωμαϊκής εποχής, έφερνε θαλασσινό νερό στη λίμνη Στρογγύλη για να γίνει αλάτι.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι το Παυλοπέτρι ήταν σημαντικό κέντρο της περιοχής των Βατίκων, πάνω στον θαλάσσιο δρόμο προς τα Κύθηρα και την Κρήτη. Θραύσματα από μεγάλα πιθάρια και υφαντικά βαρίδια δείχνουν εμπόριο και εργαστήρια.

Πώς ανακαλύφθηκε

Τα ερείπια τα πρόσεξε πρώτος ο γεωλόγος Φωκίων Νέγρης το 1904. Ο ωκεανογράφος Nicholas Flemming τα ξαναβρήκε το 1967, και το 1968 ομάδα του Πανεπιστημίου του Cambridge χαρτογράφησε την πόλη. Από το 2009 ως το 2013 η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων με το Πανεπιστήμιο του Nottingham εντόπισε πάνω από 9.000 τετραγωνικά μέτρα νέων κτιρίων και έδειξε ότι ο οικισμός είναι παλαιότερος απ’ όσο νομιζόταν.

Επίσκεψη

Το νερό είναι καθαρό και ρηχό, κάτω από τρία μέτρα, οπότε με μάσκα και βατραχοπέδιλα μπορείτε να δείτε τους δρόμους, τα θεμέλια και τους τάφους. Μπείτε από την ακτή της Πούντας. Ο χώρος είναι προστατευμένος: μην αγγίζετε, μην πατάτε πάνω στους τοίχους και μην παίρνετε τίποτα, και ελέγξτε τους τρέχοντες κανόνες πριν από κατάδυση με φιάλες.

Ευρήματα από την περιοχή εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Νεάπολης, και δύο πιθάρια από την ανασκαφή του 2011 στο Μουσείο της Πύλου.