Έθιμο ή γιορτή
Χριστούγεννα στην Ελαφόνησο
Χριστόψωμο με αμύγδαλα, κλαδιά κέδρου για δέντρο, οι λυκούτσαρδοι και το στολισμένο καράβι: τα Χριστούγεννα όπως τα ζούσε το νησί.
- 25 Δεκεμβρίου
Τα Χριστούγεννα στην Ελαφόνησο είναι γιορτή του σπιτιού και της γειτονιάς. Σε όλες τις γιορτές το νησί είναι στολισμένο, με δέντρα, φάτνες και το χριστουγεννιάτικο καράβι, και από την απέναντι ακτή η εικόνα του είναι μοναδική.
Το χριστόψωμο
Την προπαραμονή οι νοικοκυρές έπιαναν προζύμι, και την παραμονή ζύμωναν το χριστόψωμο, με έναν σταυρό από ζύμη από πάνω και αμύγδαλα στη μέση και στις άκρες του, γιατί το νησί είχε αμυγδαλιές. Όσο φούσκωνε, έφερναν ξύλα από τους λόφους για τον φούρνο, και όλες οι γειτονιές μύριζαν κανέλα και γαρίφαλο. Το ανήμερα ο πατέρας το σταύρωνε με το μαχαίρι και το μοίραζε.
Το δέντρο
Στο νησί δεν φυτρώνουν έλατα. Παλιά, για δέντρο έκοβαν φουντωτά κλαδιά κέδρου, τα στόλιζαν με χρωματιστά μπαλόνια και έβαζαν βαμβάκι για χιόνι. Στα βάζα έβαζαν μυρτιές και μανουσάκια.
Οι λυκούτσαρδοι
Κατά την τοπική παράδοση, από την παραμονή των Χριστουγέννων εμφανίζονται οι λυκούτσαρδοι, οι καλικάντζαροι του νησιού: μαλλιαρά πλάσματα που τρυπώνουν στα σπίτια από τις καμινάδες, μαγαρίζουν τα φαγητά, κυρίως τα σύκα που τόσο τους αρέσουν, και μετά χορεύουν.
Η μέρα
Πριν χαράξει, όλη η οικογένεια ξεκινούσε για τον Άγιο Σπυρίδωνα. Πριν φτιαχτεί το γεφύρι, όταν είχε φουρτούνα, έβγαζαν παπούτσια και κάλτσες για να περάσουν πάνω στις βρεγμένες πέτρες. Δώρα δεν αντάλλασσαν τα Χριστούγεννα, αλλά την Πρωτοχρονιά.
